گندزدایی (روش‌های فیزیکی ، شیمیایی ، تابش)

گندزدایی مهم‌ترین فرآیند در امر تصفیۀ آب محسوب می‌شود. هدف از این فرآیند، تخریب و یا حذف میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا از آب آشامیدنی می‌باشد، بنابراین نباید با استریل کردن که از بین بردن همه میکروارگانیسم‌های زنده است، اشتباه گرفته شود.

روش‌های متداول گندزدایی عبارتند از:

۱- روش‌های فیزیکی

شامل حرارت دهی، استفاده از اشعه UV

۱-۱ حرارت‌دهی

گرم کردن آب تا رسیدن به نقطه جوش باعث می‌شود که اکثر باکتری‌های بیماری‌زا از بین بروند. اگر جوشیدن آب به‌مدت۲۰ دقیقه طول بکشد تمام موجودات زنده موجود در آب از بین می‌روند.

۱-۲ استفاده از اشعه UV

پرتوی UV می‌تواند بدون استفاده از مواد شیمیایی عملیات ضدعفونی کردن را به‌طور کامل انجام دهد. تأثیر مستقیم اشعه فرابنفش بر روی میکروب‌ها از اواخر قرن نوزدهم کشف گردید و کاربرد آن برای تصفیه آب از سال ۱۹۰۱ با عرضۀ لامپ‌های بخار جیوه به بازار، آغاز شد.

نور UV که در محدوده ۲۰۰ تا ۳۰۰ نانومتر تولید می‌شود، مؤثرترین میزان اشعه فرا بنفش برای از بین بردن باکتری‌ها و ویروس‌ها است. سپس DNA موجود در میکروارگانیسم‌ها، فوتون‌های پرانرژی فرا بنفش را جذب کرده و خاصیت تکثیر خود را از دست می‌دهند و در این حالت بافت میکروارگانیسم نیز متلاشی می‌گردد. خروجی لامپ UV به غلظت جیوه درون لامپ بستگی دارد و متناسب با فشار آن می‌باشد. طول موج پرتوی UV تولید شده در لامپ‌های فشار پایین در حدود ۲۵۴ نانومتر است که یک طول موج ایده‌آل محسوب می‌شود.

 

برای اطلاعات بیش‌تر در این زمینه به بخش مقالات مراجعه نمایید.

از عمده‌ترین کاربردهای سیستم‌های UV می‌توان به ضدعفونی کردن آب شرب ، صنایع غذایی ، صنایع داروسازی ، رنگ‌سازی ، آرایشی و بهداشتی اشاره نمود.

 

تجهیزات مرتبط با این سیستم عبارتند از:

  • لامپ جیوه
  • محفظه بیرونی از جنس استیل

اطلاعات فنی مربوط به این تجهیزات در بخش کاتالوگ لامپ‌های جیوه‌ای و کاتالوگ محفظه استیل موجود می‌باشد.

۲- روش‌های شیمیایی

شامل استفاده از کلر و ترکیبات آن، برم، ید، ازن، هیدروژن پراکسید و پرمنگنات پتاسیم که عوامل اکسیدکننده نامیده می‌شوند. در این قسمت به مهم‌ترین و پرکاربردترین روش‌ها پرداخته می‌شود.

۲-۱ کلرزنی

آبی که برای آشامیدن و پخت و پز خوراک استفاده می‌شود بایستی از پاتوژن‌ها، یعنی عوامل میکروارگانیسم بیماری‌زا که بیماری‌هایی مانند حصبه، تب، اسهال خونی، و با و … را سبب می‌شوند، عاری باشد. امروزه یکی از روش‌های مرسوم گندزدایی آب، استفاده از کلر است. ترکیبات کلردار برای از بین بردن میکروارگانیسم‌های موجود در آب مورد استفاده قرار می‌گیرند. روش‌های گوناگونی برای اضافه کردن کلر به آب وجود دارد:

  • انحلال کلسیم هیپوکلریت در آب با غلظت ۱ تا ۳ درصد و افزودن محلول به آب در حال تصفیه پس از ته‌نشین شدن ترکیبات آهکی
  • استفاده از دستگاه کلرزنی گازی و انحلال گاز کلر در آب و سپس تزریق آن به منبع ذخیره یا لوله‌های آب شهری
  • تزریق کلر مایع به‌صورت هیپوکلریت سدیم

در واقع کلر اولین مادۀ انتخابی در گندزدایی آب است، زیرا ارزان و مؤثر بوده و کار کردن با آن نیز راحت می‌باشد. برای جلوگیری از آثار سمی آن، گاهی از ترکیب آمونیاکی کلر استفاده می‌کنند، لیکن اثر آن کندتر از اثر کلر است.

برای اطلاعات بیش‌تر در این زمینه به بخش مقالات مراجعه نمایید.

از عمده‌ترین کاربردهای کلرزنی می‌توان به ضدعفونی کردن آب آشامیدنی ، آب استخر و جکوزی اشاره نمود.

 

تجهیزات مرتبط با این سیستم تزریق کلر مایع و جامد عبارتند از:

  • پمپ تأمین‌کنندۀ جریان و فشار مورد نیاز برای آب ورودی
  • اتصالات تزریق
  • پمپ تزریق مواد شیمیایی
  • تانک ساخت محلول
  • شیر و یا دریچه نمونه‌گیری برای تست کیفی آب

تجهیزات مرتبط با سیستم تزریق کلر گازی عبارتند از:

  • کلرزن گازی به‌صورت دیواری، سیلندری و کابینتی برای ظرفیت‌های بالا
  • فلومتر و رگولاتور کلرزنی به‌صورت یکپارچه برای ظرفیت‌های پایین

اطلاعات فنی مربوط به این تجهیزات در بخش کاتالوگ کلرزن گازی و کاتالوگ پمپ تزریق و رگولاتور کلرزنی موجود می‌باشد.

 

۲-۲ تزریق ازن

یکی از جدیدترین روش‌های تصفیه و ضدعفونی کردن آب، استفاده از تزریق ازن می‌باشد. ازن گازی آبی رنگ با بوی زننده است. مولکول ازن از سه اتم اکسیژن تشکیل شده است که این امر سبب ناپایداری شدید آن می‌باشد. برای تولید ازن از یک منبع انرژی برای تجزیه مولکول‌های اکسیژن به اتم‌های اکسیژن استفاده می‌شود. این اتم‌ها بر اثر برخورد با یکدیگر و واکنش با مولکو‌ل‌های اکسیژن، ازن را تشکیل می‌دهند. ازن به‌دلیل ناپایداری زیاد یک میکروب‌کش بسیار مؤثر می‌باشد. مولکول ازن با حمله به جدارۀ سلول باکتری، موجب از هم گسیختگی غشای خارجی و مرگ باکتری می‌شود. در مورد ویروس‌ها و قارچ‌ها نیز با از بین بردن پوشش پروتئینی، بافت آن‌ها را نابود می‌کند.

برای اطلاعات بیش‌تر در این زمینه به بخش مقالات مراجعه نمایید.

از عمده‌ترین کاربردهای تزریق ازن می‌توان به ضدعفونی کردن آب آشامیدنی ، آب استخر و جکوزی ، صنایع غذایی ، پرورش ماهی اشاره نمود.

۳- روش تابش

استفاده از انرژی پرقدرت که در تصفیه آب چندان رایج نمی‌باشد.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *